Adem Bayrak ve Diğerleri - Türkiye Davası
Adem Bayrak ve DiÄŸerleri - Türkiye Davası Â
BaÅŸvuru No:78154/01
23 Mayıs 2006
 Â
 Â
KABULEDİLEBİLİRLİK  KARARININ ÖZET ÇEVİRİSİ
Â
OLAYLAR
 Â
1960 doÄŸumlu Adem Bayrak, 1962 doÄŸumlu Meyet Tekin, 1945 doÄŸumlu Mehmet Kıtay, 1969 doÄŸumlu Musa Tatlısoy ve 1975 doÄŸumlu Yasemin DeÄŸer adındaki baÅŸvuranlar Türk vatandaşı olup Diyarbakır’da ikamet etmektedir. BaÅŸvuranlar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) önünde Diyarbakır Barosu avukatlarından S. KurbanoÄŸlu tarafından temsil edilmektedir.
Â
A. Dava Koşulları
Â
           Tarafların sunduğu üzere dava koşulları aşağıdaki gibi özetlenebilir.
           BaÅŸvuranlar, 25 Ocak 2000 tarihinde kurulan ve Belediye tarafından finanse edilen “YeniÅŸehir Belediyesi Gençlik Kulübü DerneÄŸi“nin üyesidirler. Bu DerneÄŸin amacı, Diyarbakır’da ikamet eden gençlere yönelik müzik, resim, bilgisayar, elektronik eÅŸya tamir dersleri gibi çeÅŸitli kültürel ve sportif faaliyetler düzenlemektir.
           25 Eylül 2000 tarihinde, YeniÅŸehir Belediyesi Gençlik Kulübü DerneÄŸi, üyelerinin listesini ve baÅŸkanlarının ismini Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü Dernekler Masası’na bildirmiÅŸtir.Â
           Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü, 28 Kasım 2000 tarihinde yapılan denetleme sırasında, üç yüzden fazla kiÅŸinin DerneÄŸe üye olmamasına raÄŸmen Dernek faaliyetlerine katıldığını, reÅŸit olmayan çocukların ailelerinin izni olmaksızın çeÅŸitli kurslara kaydedildiÄŸini ve düzenlenen kurslar sırasında Türk Hukuku’nda yasaklanmış bir örgüt olan PKK lehine konuÅŸmalar yapıldığını tespit etmiÅŸtir. Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü polisleri, DerneÄŸin sözkonusu örgüte yandaÅŸ toplama amacıyla hareket ettiÄŸine iliÅŸkin bir rapor düzenlemiÅŸtir.
           DerneÄŸin faaliyetleri, Valilik kararlarıyla ve 2935 sayılı OlaÄŸanüstü Hal Kanunu’nun 11/O maddesi gereÄŸince art arda 30 Kasım 200, 28 Åžubat, 31 Mayıs, 29 AÄŸustos, 27 Kasım 2001 tarihlerinde üç aylık süreyle durdurulmuÅŸtur.
           6 Kasım 2001 tarihli iddianameyle, “yasadışı terör örgütü PKK lehine ayrılıkçı propaganda” yapmak suçlarından aralarında baÅŸvuranın da bulunduÄŸu sekiz İdare Kurulu üyesi aleyhinde kamu davası açılmıştır.
           Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi (DGM), 7 Şubat 2002 tarihinde gerçekleşen ilk duruşmada, aleyhte delil yetersizliğinden başvuranların beraatlarına karar vermiştir.
           1 Haziran 2002 tarihinde, Dernek merkezi açılmış ve faaliyetlerine devam etmiştir.
           Dernek, 25 Şubat 2003 tarihinde Genel Kurul Toplantısı düzenlemiştir.
           29 Ocak 2005 tarihinde düzenlenen Genel Kurul Toplantısı sırasında yeni İdare Kurulu oluÅŸturulmuÅŸ ve derneÄŸin adı “YeniÅŸehir Gençlik Kulübü DerneÄŸi” olarak deÄŸiÅŸtirilmiÅŸtir.
Â
           ŞİKAYETLER
 Â
           Avrupa İnsan Hakları SözleÅŸmesi’nin (AİHS) 10 ve 11. maddelerine atıfta bulunan baÅŸvuranlar, OlaÄŸanüstü Hal Bölge ValiliÄŸi kararıyla dernek faaliyetlerinin herhangi bir gerekçe gösterilmeden askıya alınmış olması sebebiyle ÅŸikayetçi olmaktadırlar.
           AİHS’nin11. ve 13. maddesi ile birlikte 6. maddesine atıfta bulunan baÅŸvuranlar 2935 sayılı OlaÄŸanüstü Hal Kanunu’nu uyarınca alınan valilik kararlarına itiraz edebilecekleri bir baÅŸvuru yolunun bulunmadığından ÅŸikayetçi olmaktadırlar.
Â
           HUKUK AÇISINDAN
 Â
           Başvuranlar, dernek kurma özgürlüklerinin ihlal edildiğini iddia etmektedirler. Başvuranlar, dernek faaliyetlerinin 30 Kasım 2000 ve 1 Haziran 2002 tarihleri arasında durdurulmuş olmasının dernek kurma özgürlüklerinin ihlali anlamına geldiğini ileri sürmektedirler.
           Hükümet, Dernek hakkında adli ya da idari herhangi bir fesih kararının alınmadığını ve baÅŸvuranların beraat ettiklerini belirtmektedir. Hükümet, 1 Haziran 2002 tarihinde DerneÄŸin faaliyetlerine tekrar baÅŸladığına ve yeni bir İdari Kurul’un oluÅŸturulduÄŸuna dikkat çekmektedir. Bu nedenle baÅŸvuranlar, sözkonusu dernek adına faaliyetlerini gerçekleÅŸtirmede serbestlerdi. Bu nedenle Hükümet, herhangi bir müdahaleden ya da baÅŸvuranların dernek kurma haklarının sınırlandığından söz edilemeyeceÄŸini belirtmektedir.
           Başvuranlar, Dernek faaliyetlerine ara verilmiş olması sebebiyle fikirlerini açıklama ve derneğe yeni üye kazandırma imkanı bulamadıklarını ileri sürmektedirler. Başvuranlar ayrıca, derneğin merkezinin faaliyete geçmiş olmasının mağdur sıfatlarını ortadan kaldırmak için yeterli olmadığını iddia etmektedirler.
           AİHM mevcut davada, Dernek merkezinin 30 Kasım 2000 ile 1 Haziran 2002 arasında, yani bir yıl altı ay süreyle kapalı kaldığını tespit etmektedir. Dernek merkezi, 1 Haziran 2002 tarihinde açılmış ve bu tarihten beri aralıksız olarak faaliyetlerine devam etmiÅŸtir. AİHM, DGM önündeki duruÅŸma sırasında baÅŸvuranların beraat ettiklerini de gözlemlemektedir. Bu nedenle AİHM, Asliye Ceza Mahkemesi’nin 7 Åžubat 2002 tarihinde verdiÄŸi beraat kararıyla ve Dernek merkezinin açılmasıyla baÅŸvuranların ÅŸikayetçi oldukları durumun telafi edildiÄŸi kanaatindedir. Ayrıca baÅŸvuranlar, kapalı kaldığı süre boyunca DerneÄŸin gelecekteki faaliyetleri üzerinde telafi edilemeyecek fırsatların ya da olayların var olduÄŸu hususunu ortaya koyamamaktadır (Erol ve diÄŸerleri-Türkiye, no: 37350/97, (karar) 27 Ocak 2004). Bu nedenlerden dolayı baÅŸvuranlar AİHS’nin 34. maddesi bakımından, sözkonusu DerneÄŸin faaliyetlerine ara verilmiÅŸ olmasından dolayı AİHS ile güvence altına alınan haklarının ihlal edildiÄŸini ileri süremezler.
           Sonuç olarak AİHM, AİHS’nin 29 § 3. maddesinin uygulanmasına son verildikten sonra bu baÅŸvurunun, AİHS’nin 35 §§ 3 ve 4. maddesi bakımından açıkça dayanaktan yoksun olması sebebiyle kabuledilemez ilan edilmesinin uygun olacağı kanaatindedir.
           BaÅŸvuranlar, 11. ve 13. maddeleri ile birlikte AİHS’nin 6. maddesine atıfta bulunarak sözkonusu Valilik kararına itiraz edebilecekleri etkili bir baÅŸvuru yolunun bulunmadığını iddia etmektedirler.Â
           AİHS’nin 11. maddesinin ihlal edilmediÄŸine iliÅŸkin sonuçlar dikkate alındığında AİHM, baÅŸvuranların 6. maddeye iliÅŸkin olarak dile getirdikleri ÅŸikayetleri ayrıca incelemenin gerekli olmadığı kanaatindedir.
           Bu gerekçelere dayalı olarak AİHM oybirliğiyle,
           Başvurunun kabuledilemez olduğuna karar vermiştir.
Â
* DışiÅŸleri Bakanlığı Çok Taraflı Siyasî İşler Genel Müdürlüğü tarafından Türkçe’ye çevrilmiÅŸ olup, gayrıresmî tercümedir
.

