Temmuz 25th, 2008
Haczedilemeyen Mallar . Haczedilmezlik . Haczedilmezlik Şikayeti . İcra . İİK 79 . ŞikayetHaczedilmelik Şikayeti 1 - Yargıtay Kararı
Haczedilmezlik Åžikayeti
T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı
Tarih : 31.10.2007, Esas: 2007/12-795, Karar: 2007/792
DAVA: Taraflar arasındaki “ÅŸikayet” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 12.Ä°cra Hukuk Mahkemesince ÅŸikayetin kabulüne dair verilen 26.12.2006 gün ve 2006/789-922 sayılı kararın incelenmesi karşı taraf/alacaklı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 12.Hukuk Dairesinin 12.04.2007 gün ve 2007/5691-7174 sayılı ilamı ile;
( … Andırın Ä°ÅŸ Mahkemesi ilamını alacaklı Ankara Ä°cra Dairesi’nde konu etmiÅŸtir.
İİK.nun 34. madde hükmü gereğince alacaklı ilamın icrasını her icra dairesinden isteyebilir.
Takibin kesinleÅŸmesi üzerine Ankara Ä°cra Müdürlüğü’nce KahramanmaraÅŸ ve Andırın Ziraat Bankası Åžube Müdürlüğü’ndeki borçlu belediyenin hesaplarına haciz konulması için doÄŸrudan müzekkere yazılmıştır ( Ä°Ä°K.nun 79/2 ).
Haciz niteliÄŸi itibariyle nokta haczi kapsamında kaldığından borçlu belediyenin Ankara Ä°cra Mahkemesi’ne müracaatla haczedilmezlik ÅŸikayetinde bulunması üzerine mahkemece haciz tarihi itibariyle 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15/son maddesinin son fıkrası gereÄŸince inceleme ve araÅŸtırma yapılarak oluÅŸacak sonuca göre bir karar vermek gerekirken Ä°Ä°K.nun 79/2-3. maddesinin somut olayda uygulama yeri bulunmadığı düşünülmeksizin yazılı ÅŸekilde sonuca gidilmesi isabetsizdir… ),
Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
KARAR : Ä°stek, haczedilmezlik ÅŸikayetine iliÅŸkindir.
Karşı Taraf/Alacaklı ÅŸahıs, Åžikayetçi/Borçlu Belediye BaÅŸkanlığı yanında çalışmakta iken hizmet akdinin feshedilmesi üzerine bu iÅŸlemin geçersizliÄŸi ve iÅŸe iade istemiyle Andırın Asliye Hukuk ( Ä°ÅŸ ) Mahkemesinde dava açmış; bu dava Mahkemenin 15.09.2006 gün ve 2006/31-301 sayılı kararıyla kabulle sonuçlanarak toplam 2.173.70 YTL alacağın 1.942.28 YTL’sinin 08.12.2005 tarihinden itibaren iÅŸleyecek en yüksek iÅŸletme kredisi faizi ile, 231.42 YTL’nin 08.12.2005 tarihinden itibaren iÅŸleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiÅŸtir. Karar temyiz edilmeden 25.09.2006 tarihinde kesinleÅŸmiÅŸtir.
Ankara 32.Ä°cra Müdürlüğünün 2006/9502 sayılı dosyasında Alacaklı Örnek No:1 takip talebi ile borçlu Belediye aleyhine 06.11.2006 günü ilamsız takip talebinde bulunarak yukarıda açıklanan mahkeme kararını dayanak göstermiÅŸ, haciz istemiÅŸtir. Takibe konu alacak miktarı toplam 4.356.18 YTL’dir.
Borçlu Belediyeye 06.11.2006 tarihli Örnek 4-5 icra emri gönderilmiştir; 16.11.2006 tarihinde bizzat tebliğ edilmiştir. Borçlu vekili 17.11.2006 tarihli dilekçeyle mal beyanında bulunmuş, bir kısım taşınmaz hisselerini göstermiştir. Alacaklı vekilinin talebi üzerine borçlu menkul ve taşınmazları ile hakları üzerine haciz konulmuş, İcra Müdürlüğünce ilgili yerlere ve banka şubelerine 28.11.2006 tarihli müzekkereler yazılmıştır. Belediyeye ait araçlar ve taşınmazlar üzerine de haciz şerhi konulmuştur.
Andırın Ziraat Bankasına 28.11.2006 tarihinde yazılan ÅŸikayete konu müzekkere ile “borçlunun ÅŸubelerinde bulunan hesapları, doÄŸmuÅŸ, doÄŸacak her türlü hak ve alacakları ile adına gelecek havalelerin üzerine haciz konulmasına karar verildiÄŸi ve kararın gereÄŸinin ifası” istenmiÅŸ; bu yazı 15.12.2006 tarihinde tebliÄŸ edilmiÅŸtir. Banka bu yazıya istinaden 19.12.2006 tarihinde 996-482 sayıyla verdiÄŸi cevap ile “ilgi yazıya istinaden borçlu Andırın Belediye BaÅŸkanlığına ait 27693223-5001 nolu hesabında 33.176.31 bakiye olduÄŸunu, ilgi dosya adına diÄŸer dosyalardan sonra 14.sırada bloke konduÄŸunu” bildirmiÅŸtir.
Borçlu/belediye vekili 20.12.2006 tarihli ÅŸikayet dilekçesi ile “..Andırın Belediye BaÅŸkanlığının Andırın Ziraat Bankası banka hesaplarına haciz konularak hesaplar bloke edilmiÅŸtir. Haciz konulan 27693223-5001 nolu hesap belediyenin Ä°ller Bankası vergi paylarının bulunduÄŸu hesap olup bu hesapta 33176,31 YTL bulunmaktadır. Ä°ller Bankası vergi payları, 277 sayılı yasanın 1. maddesi uyarınca, belediye vergi ve resimleri hükmündedir. Bu paylar belediyelerin 6183 sayılı Yasa hükümlerine göre tahsili gereken borçları dışında haczedilemez. Ayrıca yine aynı hesap, Belediye Gelirler Kanunu uyarınca tahsil edilen vergi, resim ve harçların ve belediye su gelirlerinin, araç kira gelirlerinin toplandığı hesaptır.5393 sayılı Belediye Kanununun 15. maddesinin son fıkrası gereÄŸince belediye vergi, resim ve harç gelirleri ile kamu hizmetine tahsis edilmiÅŸ emval ve eÅŸyanın haczedilemeyeceÄŸi hüküm altına alınmıştır. Öte yandan Belediye Meclisinin 05.01.2006 tarih ve 01 sayılı kararı ile Andırın Ziraat Bankası ÅŸubesinde bulunan 27693223-500 1 nolu hesap ve bu hesapta bulunan bütün paralar kamu hizmetine tahsis edilmiÅŸtir. Kamu hizmetine tahsis kararı, idari yargı yolu ile iptal edilip kaldırılmadığı sürece haciz iÅŸlemi yapılamaz.” ifadelerine yer vererek, haczedilmezlik ÅŸikayetinde bulunmuÅŸ; icra mahkemesince evrak üzerinde yapılan inceleme üzerine haczedilmezlik konusu üzerinde durulmadan yapılan haciz uygulamasının Ä°Ä°K.nun 79/2-3. maddesi yönünden deÄŸerlendirilmesi yapılarak sonuçta Ziraat Bankası Andırın Åžubesindeki borçlunun hesabına konulan haczin kaldırılmasına karar verilmiÅŸtir.
Alacaklı/karşı taraf vekilinin temyizi üzerine Özel Dairece karar şikayetçinin talebinde yer aldığı üzere haczedilmezlik şikayetinin ele alınması gerektiği, mahkemenin dayanak aldığı hükümlerin ve kararın şikayetle ilgisinin bulunmadığı noktasından bozulmuştur. Mahkemece önceki kararda direnilmiş; hükmü karşı taraf/alacaklı vekili temyiz etmiştir.
Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; haczedilmezlik şikayeti üzerine mahkemece verilecek kararın ne olması gerektiği, İİK.nun 79/2-3. maddesinin somut olayda uygulama yeri bulunup bulunmadığı, noktasında toplanmaktadır.
Eldeki şikayet; içeriği itibariyle haczedilmezlik iddiasına dayalı olup, mahkemece yapılan değerlendirme ve varılan sonuç bu şikayeti karşılamaya yeterli değildir.
DiÄŸer taraftan, borçlunun bankadaki mevduatı, üçüncü ÅŸahıslardaki alacak niteliÄŸinde olup, 2004 sayılı Ä°cra ve Ä°flas Kanunu’nun 106/2. maddesi gereÄŸince menkul ( taşınır ) hükmündedir. Dolayısıyla, bu mevduatın haczi de menkul haczi gibi gerçekleÅŸtirilir.
Ne var ki, özelliÄŸi gereÄŸi banka mevduatı üzerine haczin tatbiki ve haciz tutanağının düzenlenmesi için mahalline yani ilgili bankaya gidilmesine gerek bulunmamaktadır. Borçlunun bankadaki mevduatının haczedilmesi için, haciz tutanağının icra dairesinde düzenlenerek haczi yapan memur ile alacaklı ve borçlu tarafça imzalanması yeterli olup; bu iÅŸlemlerin tamamlanması ile birlikte borçlunun bankadaki mevduatının haczi gerçekleÅŸmiÅŸ olur. Haczin tekemmülü için bankaya ayrıca Ä°cra ve Ä°flas Kanunu’nun 89. maddesi gereÄŸince düzenlenecek haciz ihbarnamesinin tebliÄŸ edilmiÅŸ olması ÅŸart deÄŸildir.
Zira, Ä°cra ve Ä°flas Kanunu’nun 88. maddesinin üst baÅŸlığında da açıkça belirtildiÄŸi gibi bankaya haciz ihbarnamesinin gönderilmesi haczi tamamlayan bir iÅŸlem deÄŸil, bankadaki mevduatın borçluya ödenmesini önleyen bir muhafaza tedbiridir. Bu özelliÄŸi nedeniyledir ki, borçlunun bankada mevduatı varsa, bankaya gönderilen haciz yazısı birinci haciz ihbarnamesindeki ÅŸartları ihtiva etmese dahi geçerli ve yeterli olup, borçlunun haczedilmiÅŸ mevduatının borçluya ödenmesini önlemeye yeterli muhafaza tedbiri iÅŸlevini görür. Haciz tebliÄŸ yazısını alan banka, artık borçluya ödeme yapamaz ve sadece icra dairesine ödemede bulunabilir.
Ancak, borçlunun bankada mevduatı olmaması yada olsa bile borcu karşılamaya yeterli bulunmaması durumu farklı olup; bu durumda haciz yazısı ile 89/1 haciz ihbarnamesi arasındaki özellik ortaya çıkar ve haciz yazısı eÄŸer Ä°cra ve Ä°flas Kanunu’nun 89. maddesindeki koÅŸulları taşımıyorsa bu maddedeki sonuçların doÄŸmasına yeterli olmadığından borç bankanın zimmetinde sayılamaz.
Nitekim, aynı hususlar Hukuk Genel Kurulu’nun 01.12.1999 gün ve 1999/12-1003 E.-1999/1017 K. sayılı ilamında da vurgulanmıştır.
Somut olayda; borçlu Andırın Belediyesi’nin Ziraat Bankası Andırın ÅŸubesinde mevduatı olduÄŸu belirgin olup, alacaklı tarafın talebi üzerine icra müdürlüğünce haczi gerçekleÅŸtirilmiÅŸ ve haciz olgusu, muhafaza tedbiri mahiyetinde olmak üzere bankaya yazılan müzekkere ile bildirilmiÅŸtir. Dolayısıyla, mevduatın varlığı ve üzerine haciz uygulandığı olgusu uyuÅŸmazlık konusu olmayıp, borçlu belediye bu hesabın niteliÄŸi gereÄŸi haczedilemeyeceÄŸini ileri sürerek eldeki ÅŸikayet baÅŸvurusunu yapmıştır.
Mahkemenin yukarıda ayrıntısı açıklanan hususları göz ardı ederek bankada mevcudiyeti belirgin olan mevduatın haczi konusunda yazılan müzekkerenin yeterli ve geçerli olmadığını kabulle sonuca varması ve şikayeti bu gerekçeyle kabul etmesi usul ve yasaya aykırı olduğu gibi dayanılan gerekçe ve varılan sonuçta, şikayeti karşılayacak mahiyette değildir.
O halde mahkemece yapılacak iÅŸ; niteliÄŸi itibariyle nokta haczi kapsamında kalan haciz nedeniyle borçlu belediyece yapılan haczedilmezlik ÅŸikayeti ile ilgili olarak, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesinin son fıkrası gereÄŸince inceleme ve araÅŸtırma yapılarak oluÅŸacak sonuca göre bir karar vermek olmalıdır.
Açıklanan nedenlerle, aynı gereÄŸe iÅŸaret eden ve Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Özel Daire kararına uyulması gerekirken, olaya uygun düşmeyen gerekçelerle önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
SONUÇ : Karşı taraf/alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının yukarıda ve Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı HUMK.nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 31.10.2007 gününde oybirliği ile karar verildi.
